In de stad is het extra fijn om wat groen om je heen te hebben. Zeker in deze tijd, waarin de temperaturen in de zomer flink op kunnen lopen en waarin het belangrijk is om je waterafvoer in de tuin goed te reguleren. Je mist de natuurlijke omgeving van het buitengebied, dus ook voor gezonde frisse lucht is een stadstuin met veel groen een verademing, 😊 letterlijk en figuurlijk.

Stadstuin

Een stadstuin of binnentuin heeft een aantal kenmerken. Het is een tuin ingebouwd in de stad, vaak tussen muren en met een klein oppervlak. De Patiotuin, daktuin of balkontuin hebben veel dezelfde kenmerken als een stadstuin. Een patiotuin is echter omringd door muren, een echte binnentuin. En een balkon is een tuin op hoogte, die je meestal vanuit de woning betreedt. Bij een daktuin zijn er constructieve mogelijkheden die een belemmering zouden kunnen opleveren in je ontwerp. De basis van deze soorten is wel gelijk, over het algemeen weinig ruimte en liggen ze in stedelijk gebied. En de meest belangrijke: De Stadstuin is vooral een tuin om te genieten!

Een hangmat is perfect voor in de stadstuin.

Kleine stadstuin ontwerpen

Eigenlijk is het principe van het ontwerp voor een stadtuin niet veel anders dan dat van een wat grotere tuin. Omdat je met minder ruimte te maken hebt is er wel enige creativiteit of creatieve oplossing nodig. Voor veel mensen is het belangrijk dat je lekker in je tuin kunt zitten of op je balkon. Omdat er minder grondoppervlak is, zul je verticale moeten gaan denken met je groen of de hoogte in door bijvoorbeeld het gebruik van een pergola. Om je fijn te voelen in een tuin, is het aan te raden om de verhouding van bestrating en groen van 1/3 en 2/3 aan te houden. Waarbij dan de bestrating zo dicht mogelijk in de buurt komt van 1/3 van het oppervlak en het groen in de buurt van 2/3.

Bij een tuin echter van 5×5, waar je een terras aan wilt houden van 3 x 3 zit je hier precies op de grens. Je hebt dan namelijk 9 vierkante meter ten opzichte van 25. Dan zit je al op meer dan 1/3 bestrating. En dan heb je dus nog geen pad of ruimte voor andere objecten dan je terras in aanmerking genomen. Als je hier echter een muur laat begroeien van 2 x 3 meter langs je terras, heb je zo al 6 vierkante meter extra groen, met als voordeel dat het je nagenoeg geen ruimte kost.

Je hebt in een stadstuin meer te maken met omringende gebouwen en inkijk, die je juist wel of niet op prijs stelt. Hier moet je over nadenken bij het maken van een ontwerp van je stadstuin.

Tips voor het ontwerpen van een stadstuin

  • Zorg ervoor dat er hogere planten, bomen, dakbomen of een begroeide pergola komt op de plaatsen, van waaruit omwonenden je tuin in kunnen kijken. Hoogte in een kleine tuin geeft ook meer dieptewerking.
  • Maak gebruik van spiegels of posters, hierdoor creëer je ruimte door dieptewerking van het beeld. Lees hiervoor tips in het artikel De Tuinposter, 5x inspiratie voor een extra mooie tuin of bestel een superhippe poster met tekst om je tuin je eigen plek te maken met je eigen persoonlijk statement.
  • Verder is het belangrijk om de basis van je ontwerp rustig te houden, Maak gebruik van weinig verschillende materialen.
  • Een andere ontwerpregel is om beter 1 groot item te plaatsen, dan veel kleine items. Dit geeft rust en maakt de ruimte optisch groter.
  • Als er ruimte is, probeer in je ontwerp spanning te creëren. Dit kun je doen door bijvoorbeeld een hegje te plaatsen, waarachter nog iets is, wat je niet in 1 oogopslag kunt zien. Dit is een manier om de tuin groter te laten lijken.
  • Maak gebruik van de wanden, lees hiervoor tips in het artikel Verticale tuin, 4 praktische tips. 

Stadstuin ideeën

Om sfeer in je stadstuin te krijgen kies je de sfeer die je wilt. Deze kun je aankleden met meubilair, kussens, in een stijl die je zelf kiest. De trends voor 2020 lees je hier Tuintrends 2020, 3 tuintrends die je niet mag missen.

Stadstuin ontwerp 1

In dit ontwerp zie je heel duidelijk hoe gebruik van dezelfde materialen zorgen voor rust in het ontwerp. Er is ruim gebruik gemaakt van grijze bestrating gecombineerd met een lichte, warme kleur hout. Het hout komt terug in het afdak, de bestrating, de afscheiding en het meubilair. Het groen van de beplanting steekt hier mooi bij af. Je ziet ook grote plantenpotten en bakken terugkomen in dezelfde grijze kleur als van de trap en de bestrating.

Stadstuin ontwerp 2

Dit ontwerp heeft alles met loop en zichtlijnen te maken. Dit is een simpele manier om te starten met een ontwerp. Maak een plattegrond en teken daar als eerste met een kleur de looplijnen in. Dus van deur tot deur, deur tot poort, deur tot ingang of uitgang. Daarnaast teken je de zichtlijnen in. Wat wil je graag zien, vanuit waar. En wat wil je niet zien. Dus waar moet iets geblokkeerd worden met bijvoorbeeld een boom. In het ontwerp op de afbeelding hierboven is goed te zien hoe hier rekening mee gehouden is. Vervolgens zijn de overige delen ingevuld met vakken beplanting. In dit geval veel dezelfde soort, waardoor het een rustig ontwerp is, met veel groen. Er is ook mooi gebruik gemaakt van de hoogte door gebruik te maken van bomen en gevelbeplanting.

Stadstuin ontwerp 3In dit ontwerp zie je hoe je heel mooi gebruik kunt maken van groen als dak. Dit is een mooi geleide Wisteria, zeer geschikt om te leiden over de bogen. Vanwege het ruimtegebrek is naast de plantenbak in de hoek rechtsachter nog wandbeplanting toegepast in hangmanden, wat een prachtige romantische groene sfeer geeft.

Ecologische stadstuin

Het is raadzaam te beginnen met de lijnen in te tekenen, waar je niet omheen kan. De looprichting naar je schuur bijvoorbeeld. Daarnaast is het belangrijk om te bepalen in welke mate je prijs stelt op privacy. Zijn er omgevingsfactoren die je storen, zorg dan dat je het uitzicht wat je erop hebt belemmert door bijvoorbeeld het plaatsen van een kleine boom. Of scherm je terras af met een begroeide pergola. Maak keuzes, in een kleine tuin past nu eenmaal niet alles. Kies wat je het belangrijkste vindt. Wil je relaxen, kies dan voor een plek met een loungeset. Wil je liever met vrienden of familie dineren, zorg dan dat je een terras hebt met een goede set om te kunnen eten.

Een ecologische tuin is natuurlijk een groene tuin. Probeer zoveel mogelijk gebruik te maken van planten in je tuin. Een ecologische beplanting trekt insecten en vlinders aan, insecten trekken op hun beurt weer vogels en vleermuizen aan. Voor het beplanten van een ecologische stadstuin, kun je het beste gaan bekijken wat er in de omgeving van de tuin van origine groeit. Wat groeit en bloeit er in de omgeving van je tuin. Maak gebruik van deze inheemse beplanting in de tuin. Omdat deze planten thuishoren in de omgeving, zullen ze het goed doen. Kijk hierbij dan wel ook naar de omstandigheden die ze nodig hebben. Het voordeel van de juiste plant op de juiste plek is dat je geen chemische bestrijdingsmiddelen nodig hebt. Mocht je toch last krijgen van ongedierte of schimmels los dit dan op met ecologische bestrijdingsmiddelen.

Als je de ruimte hebt, zorg dan ook dat er water in je tuin is, al is het maar een regenton, of een waterbak met bijvoorbeeld een mooie waterlelie erop. Hiermee help je de dieren in je tuin en breng je variëteit aan in je ontwerp.

Om duurzaam te werken is kun je bij de aanschaf van materialen rekening houden met het materiaal waarvan het product gemaakt is. Ook de manier waarop iets gemaakt is, hoe lang het mee gaat en waar het vandaan komt zijn factoren om rekening mee te houden, als je duurzame keuzes wilt maken. Door gebruik te maken van grind of split in je tuin als bestrating of deel van je bestrating, heb je als gevolg dat het water makkelijker weg kan, ecologisch en duurzaam ineen.

Je kunt je stadstuin ecologisch onderhouden, door het vermalen van je tuinhout in tuinsnippers als bodembedekking.  Je kunt gebruik maken van compost, dit kun je zelf maken, ook in een stadstuin. Hiervoor zijn speciale mogelijkheden. Met bijvoorbeeld verlichting kun een duurzame keuze maken doorgebruik te maken van led-verlichting of solar-verlichting.

Eetbare stadstuin

Een groente tuin is goed voor de natuur en zorgt voor meer leven in je tuin. Daarnaast is een eetbare tuin een kruiden of fruittuin. Het grote voordeel is dat je smakelijk kunt genieten van de opbrengst. Soorten groenten, fruit en kruiden zijn ook zeker decoratief. Je hoeft er geen moestuin van te maken, maar bijvoorbeeld groenten en kruiden in potten en bakken. Een fruitboom kun je als leiboom tussen de rest van je beplanting planten. Voorbeelden van planten voor in de eetbare stadstuin:

  • Je kunt bijvoorbeeld een combinatie van verschillende bessenstruiken gebruiken als heg
  • Er zijn eetbare bloemen, die je als bloeiende planten dubbel effectief kunt gebruiken
  • Leg je pad aan in de schaduw, zodat je eetbare beplanting in de zon kan staan
  • Laat frambozen, druiven of doornloze bramen over je pergola groeien
  • Kruiden in potten zoals salie, rozemarijn,munt en venkel
  • Groenten in potten zoals snoeptomaten en boontjes zijn makkelijk te kweken
  • Bosaardbeien of gewone aardbeien kun je als bodembedekkers gebruiken

BeplantingBeplanting

Door gebruik te maken van alle ruimte die je hebt, is het een idee om na te denken over dakbegroeiing. Aangezien dit deel van je woning niet ‘gebruikt’ wordt is het een goed idee om hier de beplanting te laten groeien. Lees hier meer over sedumdaken.

Bomen voor een stadstuin

In dit artikel schreef ik al eerder over bomen voor in een kleine tuin. Je kunt hier inspiratie uit halen. Andere bomen die geschikt zijn:

  • Platanus Hispanica, van nature een grote boom, maar wanneer deze goed gesnoeid is, kan er een dakvorm van gesnoeid worden. Dan is dit een zeer geschikte soort voor privacy en schaduw in de zomer. Een naam die gebruikt wordt voor deze soort in de volksmond is een parasolboom. Heeft een prachtig gevarieerd patroon in de bast van groen tot bruin.
  • Acer davidii, een chinese esdoorn met een opvallend gestreepte bast .Goed te snoeien, zodat hij in een tuin van elk formaat past. De jonge twijgen waar het frisgroene blad aan komt zijn donker tot purpurrood. Staat bekend om de mooie geel, oranje, rode herfstkleur.
  • Liquidambar Stryraciflua ‘Gum Ball’, bolvormige boom, bereikt een hoogte van maximaal 4 meter. Onopvallende stekelige vruchten in mei en juni. Staat vooral ook bekend om de prachtige herfstkleuren, van geel, oranje, rood naar donkerrood.

Vaste planten

Omdat in een stadstuin relatief meer schaduw zal zijn, noem ik hier wat geschikte planten, die meerdere decoratieve kenmerken hebben en goed in de schaduw kunnen.

  • Ligularia, een mooie geelbloeiende vast plant, die bloeit in de maanden juli en augustus. Het zijn, bloeiend flinke planten, het decoratieve blad is tot circa een meter hoog, de bloem toornt er als een kaars bovenuit en kan wel 2 meter hoog worden.
  • Varens zijn ideale schaduwplanten. Veel soorten zijn blijven ook in de winter groen, maar er zijn ook bladverliezende soorten De hoogte varieert van 15 cm tot 100 cm. In verschillende groene tinten te verkrijgen, van geelgroen, tot frisgroen en donkergroen. Kijk dus goed welke eigenschappen je zoekt en vind jouw ideale varensoort
  • Omdat stadstuinen vaak omsloten zijn en de temperatuur er wat hoger is dan normaal, zijn mediterrane planten ook geschikt, zoals bijvoorbeeld lavendel als je van paars houdt, Rosa ‘sweet dream’ voor een abrikooskleurige tint. Clematissen bloeien rijkelijk als je op zoekt bent naar roze, witte of paarse bloem in je tuin.