Een appelboom kiezen begint met het kiezen van het formaat van de appelboom. Ga je voor hoogstam, halfstam, laagstam of mini appelbomen. Daarnaast maken we een onderscheid in een wilde appelboom, sierappelbomen en appelbomen met eetbare vruchten. Zelf bestuivende appelbomen versus niet zelf bestuivende appelbomen. Er zijn appels die je kunt gebruiken om uit de hand te eten, of die lekkerder zijn voor moes, moesappels. Dan is er nog het onderscheid in kleur van de bloesem, smaak, afmeting en kleur van de appel en de houdbaarheid van de vrucht.

Appel is een smakelijke fruitsoort. Er zitten niet veel calorieën in en bevat veel voedingsvezel en kalium. In Nederland worden veel appels geteeld, ongeveer 300 miljoen kilo per jaar. Elstar en Jonagold zijn de meest bekende rassen die in Nederland geteeld worden. Lees in dit artikel meer over de verschillende soorten appels en appelbomen. Wil je meer weten over de snoei en verzorging van appelbomen, lees dan Appelboom, alles over snoeien en verzorgen.

Verschillende vormen en formaten Appelbomen

In het verleden waren er alleen maar hoogstam appelbomen. Omdat het eenvoudiger was om te snoeien, oogsten en verzorgen is de laagstamboom ontwikkeld. Deze boom blijft lager bij de grond en is daarom minder arbeidsintensief en dus economisch interessanter. Het verschil in hoog en laagstam is niet alleen de hoogte, een hoogstam heeft daarbij ook een sterkere onderstam en wortelt dieper. Zowel de hoogstam, als de laagstam en halfstam appelbomen zijn vaak geënte appelbomen. Fruitbomen worden vaak geënt op een andere onderstam, omdat fruitbomen erg slecht wortelen of weinig opbrengst geven.

Hoogstam appelboom

Een hoogstam appelboom heeft een stam met een lengte van 180 tot 220. Op de stam begint de vertakking en de kroon van de boom. De hoogte zal uiteindelijk ongeveer 7 meter worden. Om een goede opbrengst aan appels te krijgen moet je wel een aantal jaren wachten, 6 tot 7 jaar. Een gezonde hoogstam boom kan tot 100 jaar oud worden.

Halfstam appelboom

Bij een halfstam boom is de lengte van de stam maximaal 150 centimeter. De oogst van een halfstam is vaak groter dan een laagstam. Dit kan ongeveer 2 keer zo groot zijn, namelijk circa 50 kilo, afhankelijk van je ras. In totaal kunnen deze bomen een hoogte bereiken van ongeveer 5 meter.  Van een gezonde boom kun je 60 tot 100 jaar plezier hebben.

Laagstam appelboom

Een laagstam boom lijkt veel op een struik, de stam is ongeveer 50 centimeter hoog. De volwassen hoogte van de boom zal 2 tot 4 meter bedragen. De opbrengst van deze lagere vorm is tussen de 5 en 20 kilo aan appels. En de maximale leeftijd in gezonde situatie zal tussen de 30 en 40 jaar zijn. 

Lei appelboom

Onder de laagstam bomen valt ook de leivorm. In leivorm wordt het licht en de warmte van het zonlicht goed verdeeld over de takken, hierdoor kunnen de appels zich optimaal ontwikkelen. Eigenlijk kun je elke jonge appelboom snoeien in leivorm. Het begint met het planten van de boom tegen een muur of met een goed frame van latten of draad. Je begint onderaan met het leiden van een tak naar links en rechts volgens het frame. De takken die zich erboven vormen op circa 50 centimeter leid je ook naar links en rechts, tussenliggende takken of takken die een andere kant opgaan die snoei je weg. Je kunt maximaal 5 horizontale takken leiden, maar dan zit je voor de bovenste takken al op een hoogte van 2 meter.

Mini appelboom

Miniappelbomen heb je in de vorm die ook ballerina of kolomboom wordt genoemd. Het zijn speciale rassen die hiervoor gebruikt worden, die vaak zelf bestuivend zijn. Ze groeien heel langzaam en vormen geen zijtakken. Patiobomen zijn bomen met een reguliere vorm, maar dan in het klein. De hoogte die dit boompje bereikt is maximaal 1 meter 40.

Wilde Appelboom

Wilde Appelboom

Malus Sylvestris komt voor in Europa en Zuidwest Azië. De boom kan een hoogte bereiken van 10 tot 12 meter, maar blijft vaak kleiner. De vruchten van Malus Sylvestris zijn 3 tot 4 centimeter groot en eetbaar. Dit zijn echter andere appels dan die we kennen uit de supermarkt. Dat is de appel van de Malus Domestica.

Sierappels kopen

Een sierappel is een aantrekkelijke soort voor in grote en kleine tuinen. In het voorjaar kun je genieten van witte, roze of rode bloesem. De bloemen verschijnen vroeg in het voorjaar, nog voordat het blad verschijnt. De bloesem trekt insecten en bijen, die zorgen voor de bestuiving van de bloemen en daarmee de groei van de vruchten.

In het najaar komen er kleine sierappels aan de boom in de kleuren geel, oranje of rood. Deze appeltjes kunnen lang aan de takken blijven hangen. De appels van de sierappel zijn wel eetbaar, maar niet erg lekker. De vrucht bestaat voor een groot deel uit klokhuis. Vogels zijn dol op deze sierappels.

Een sierappel hoeft niet perse gesnoeid te worden, je kunt wel de kruisende takken en dode takken verwijderen. Qua verzorging heeft een appel weinig aandacht nodig. Plant hem op een zonnige plek of een plek in de halfschaduw. Zorg voor voedzame grond, door bijvoorbeeld compost rond de stam door de aarde te werken.

Sierappel soorten

Ik zal je een aantal soorten en hun eigenschappen introduceren. Er zijn nog veel meer soorten. Maak een keuze op basis van je wensen. Welke kleur bloesem wil je, welke kleur appeltjes, en hoeveel ruimte heb je in je tuin zijn de belangrijkste overwegingen.

Malus ‘Evereste’

Een kleine boom met een hoogte van 5 tot 6 meter. Hij bloeit voornamelijk wit met een tipje roze in de kern. Het is een ongevoelige soort voor ziekten, zoals schurft en meeldauw. Evereste is een goede drachtboom voor hommels en bijen. De appeltjes in het najaar zijn klein en rood en kunnen heel de winter aan de boom blijven hangen. Gedurende de winter zijn de appels voeding voor vogels. De herfstkleur is oranje rood.

Malus ‘Red Sentinel’

Red Sentinel is tevens een kleine boom, die 5 tot 6 meter hoog kan worden. De knoppen in het vroege voorjaar zijn roze, de bloemen helderwit. Een gezonde soort waarbij de bloemen in het voorjaar veel hommels en bijen aantrekken. Uit de bloemen verschijnen in het najaar felrode appeltjes die de hele winter kunnen blijven hangen. De appeltjes zijn zeer geschikt voor in kerststukken of bloemstukken.

Malus Golden Hornet

Malus ‘Golden Hornet’

Een sierappel met een ovaal en frisgroen blad. De hoogte is circa 6 meter wanneer de boom volwassen is. De bloemknoppen in het voorjaar zijn donker paarsroze, de bloem zelf is wit. De vruchten die lang aan de boom blijven zijn diepgeel.

Malus ‘John Downie’

Een prachtig exemplaar met grote witte bloemen. De boom wordt circa 6 meter hoog. De eironde vruchten die de boom krijgt in het najaar zijn geel met een roodoranje blos met een doorsnee van 3 tot 4 centimeter. Het is een goede bijenplant en bestuiver voor andere appelbomen.

Malus ‘Mokum’

Een middelgrote boom met een hoogte van circa 6 tot 8 meter. In het voorjaar zijn de knoppen paarsroze, waaruit ook paarsroze bloemen zich openen. Vervolgens groeien uit de bloemen in het najaar kleine rood tot paarsrode vruchten.

Eetbare appelsoorten

Als je een solitaire appelboom in je tuin wilt met eetbare vruchten is het van belang dat je bekijkt of de boom zelfbestuivend is of niet. Ik zal in de opsomming van enkele soorten onderverdelen in zelfbestuivende soorten en soorten die een ander soort appelboom in de buurt nodig hebben om vruchten te krijgen. Op internet kun je tabellen vinden van combinaties die geschikt zijn voor kruisbestuiving.

Zelf bestuivende soorten

Benoni

Malus Domestica ‘Benoni’ is een handappel. De bloemen in het voorjaar zijn groot en wit. Een mooie boom met opvallende geel-oranje bastkleur. De smaak van de appel is zurig, sappig en aromatisch. De vruchten zijn niet lang goed te houden.

Gloster

Malus Domestica ‘Gloster’  is een goede bewaarappel. Je kunt de vruchten oogsten in oktober en vervolgens koel en droog bewaren tot januari of februari. De boom heeft in het voorjaar een uitbundige witte/ lichtroze bloei. De smaak van de appel is friszuur.

Notarisappel

Malus Domestica ‘Notarisappel’ is een zelf bestuivende handappel met een goede smaak. Na de paars-rode knop in het voorjaar verschijnen de witte bloemen. In het najaar is deze voornamelijk groene appel goed te bewaren tot januari/ februari. De smaak is vergelijkbaar met de bekende ‘Pink Lady’.

Elstar

Malus Domestica ‘Elstar’ is waarschijnlijk de bekendste en meest geteelde appelsoort in Nederland. Het is een frisse zoetzure appel met een goede smaak. Hij bloeit wit uit paars roze bloemknoppen en wat later dan de gemiddelde appelboom. De appel is te plukken in september en oktober en is daarna lang houdbaar.

elstar

Niet bestuivende soorten

Jonagold

Malus Domestica ‘Jonagold’ is een andere van de meest geteelde appelsoorten in Nederland. Deze kan ook zelfbestuivend zijn, maar dit levert een grotere opbrengst wanneer hij bestoven wordt door bijvoorbeeld ‘Elstar’ of ‘Cox’. De bloemen verschijnen in de periode maart/april en zijn wit/roze. De pluktijd van de vrij zoete vruchten is half oktober. Daarna zijn ze bewaarbaar tot ongeveer januari.

Idared

Malus Domestica ‘Idared’ geeft zure rode vruchten. Hij kan goed bewaard worden en is geschikt om te verwerken in appeltaart of tot appelmoes. De boom is redelijk vatbaar voor ziekten als meeldauw en schurft.

Cox

Malus Domestica ‘Cox’  of de volledige naam Malus Domestica ‘Cox Orange Pippin’ is een populaire zoete smaakvolle appel. Deze is geschikt in verschillende verwerkingen, als handappel, moes, in taart. Hij is mooi helderrood van kleur. De witroze bloesem in het voorjaar verandert in een frisse groengele appel met een rode blos.

Breaburn

Malus Domestica ‘Breaburn’ is een echte handappel, zachtzuur van smaak. De rozewitte bloesem van het voorjaar groeit uit tot een rode handappel. De appels zijn eetbaar vanaf half oktober en bewaarbaar tot januari/ februari.

Alkmene

Malus Domestica ‘Alkmene’ geeft groengele appels met een rode tot oranjerode blos. Een friszure sappige appel die ontstaat uit de witroze bloesem van het voorjaar. Het is een snelgroeiende zeer vruchtbare boom. De vrucht is eetbaar vanaf september.