Lavas, botanisch bekend als Levisticum officinale, is niet alleen een krachtig keukenkruid, maar staat ook al eeuwenlang bekend om zijn geneeskrachtige eigenschappen. Deze imposante plant, ook wel “maggikruid” genoemd, werd al in de oudheid geroemd om zijn heilzame werking op onder andere spijsvertering, urinewegen en algehele reiniging van het lichaam. In dit artikel lees je alles over de medicinale toepassingen van Levisticum officinale.
Een oud geneeskruid met moderne waarde
Levisticum officinale behoort tot de schermbloemenfamilie (Apiaceae) en is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Europa. Inmiddels is de plant ook in Nederland goed ingeburgerd. In de volksgeneeskunde werd lavas gebruikt als zuiverend en vochtafdrijvend middel. Vooral de wortels en zaden bevatten veel werkzame stoffen, waaronder etherische oliën, bitterstoffen, furocoumarines en flavonoïden.
Geneeskrachtige eigenschappen van Levisticum officinale
Lavas wordt in de kruidengeneeskunde vooral ingezet vanwege de volgende effecten:
-
Vochtafdrijvend: het stimuleert de nieren en bevordert de urinelozing. Het wordt daarom gebruikt bij milde urineweginfecties en bij het afvoeren van overtollig vocht.
-
Spijsverteringsbevorderend: door de bitterstoffen werkt lavas eetlustopwekkend en bevordert het de spijsvertering. Het helpt tegen winderigheid en een opgeblazen gevoel.
-
Ontstekingsremmend: vooral in combinatie met andere kruiden kan Levisticum officinale ontstekingsremmend werken, bijvoorbeeld bij reumatische klachten.
-
Zuiverend: lavas werd traditioneel ingezet bij “lenteschoonmaakkuren” vanwege de zuiverende werking op het bloed en de organen.
Let op: vanwege het vochtafdrijvende effect wordt het gebruik van lavas afgeraden bij ernstige nierproblemen of tijdens zwangerschap.
Gebruiksvormen en toepassingen
De wortel van lavas wordt het meest medicinaal gebruikt. Deze wordt in het najaar geoogst, gewassen en gedroogd. Toepassingen zijn onder meer:
-
Thee of afkooksel: van de gedroogde wortel kun je een aftreksel maken, dat wordt gebruikt als diuretisch (plasbevorderend) middel.
-
Tinctuur: een alcoholische extractie van de wortel, geschikt voor inwendig gebruik bij spijsverteringsklachten of reinigingskuren.
-
Kruidenmengsels: de bladeren worden soms toegevoegd aan mengsels voor thee of stoombaden, hoewel ze vooral in de keuken worden toegepast.
Ondersoorten en verwante soorten
Hoewel Levisticum officinale een vrij monotypisch geslacht is (er is slechts één soort erkend), zijn er binnen de teelt wel variaties in bladgrootte en geurintensiteit. Sommige tuinders prefereren specifieke rassen voor culinair gebruik, andere voor medicinaal gebruik.
In de kruidengeneeskunde worden verwante schermbloemige planten zoals engelwortel (Angelica archangelica) en selderij (Apium graveolens) ook vaak genoemd vanwege hun vergelijkbare werking.
Tot slot
Levisticum officinale is een krachtig geneeskrachtig kruid met een rijke traditie in de volksgeneeskunde. Of je het nu gebruikt als reinigend kruid in een voorjaarskuur of als ondersteuning van de spijsvertering, het is een plant met veel potentie. Wie zelf kruidenmiddelen maakt of zich interesseert in natuurlijke gezondheid, doet er goed aan om lavas ook vanuit zijn geneeskrachtige kant te leren kennen.
Let op: raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of fytotherapeut. Medicinale toepassingen van kruiden dienen met zorg en kennis te worden toegepast.
