Nummer 1 oplossing voor als je geen onkruid in je tuin wilt, is het voorkomen van onkruid. Hierbij zorg je ervoor dat er geen ruimte is voor onkruid. Plant je beplanting zo dat het aansluit op elkaar. Op die manier heb je geen ‘ruimte’ over waar onkruid kan groeien.

Het is dan van groot belang dat je de juiste plant op de juiste plek zet. Wanneer de bodemsoort niet past bij de plant, is de kans groot dat de plant zich niet ‘normaal’ gedraagt. Bij teveel voedsel in de bodem zal deze te snel groeien en zich hierdoor niet goed bestendig zijn tegen factoren van buitenaf, zoals klimatologische omstandigheden, ziekten of plagen. Andersom als de plant te weinig gewenste voedingsstoffen binnenkrijgt, zal deze zich ook niet goed kunnen ontwikkelen en beschermen.

Als je niet voldoende verstand hebt van welke planten je het beste in je tuin kunt gebruiken, kun je een hovenier of tuinontwerper om advies vragen.

Wat wordt verstaan onder onkruid?

De omschrijving van Wikipedia voor onkruid is een subjectieve term voor lokaal ongewenste planten, afhankelijk van het grondgebruik. In principe kan elke plant als onkruid worden beschouwd. Wat als ongewenst beschouwd wordt, is persoonlijk en per locatie verschillend. Meestal ziet iemand een plant als onkruid als planten nutteloos, hinderlijk of schadelijk zijn op een bepaalde plek.

De redenen waarom planten als nutteloos worden gezien zijn

  • esthetisch,
  • opbrengst verminderend of beschadigend in de landbouw,
  • planten die waardplant zijn voor schadelijke organismen,
  • planten die gezondheidsrisico’s met zich meebrengen
  • planten die schade aanbrengen aan gebouwen
  • planten die de biodiversiteit of natuurkwaliteit aantasten

mooi onkruid

Onkruid om esthetische reden

Hier kun je bij het aanleggen van je tuin een grote rol in spelen. Zoals ik eerder al vermeldde is het goed mogelijk om bij de aanleg of het ontwerp van je tuin rekening te houden met het zoveel mogelijk voorkomen van de kans op onkruid door een sluitende beplanting aan te leggen. Dit wil niet zeggen dat je de tuin volledig moet bestraten, in tegendeel. Daar waar planten staan op de juiste plaats staan, of je plant volgens het advies van een kenner zul je een mooi gesloten beplanting krijgen. Naast dat het onkruid er zo geen kans krijgt, zorg je er ook voor dat de bodem zijn vocht beter kan behouden in de zomer en dat de wortels van de plant goed beschermd zijn in de winter.

Onkruid dat opbrengst verminderend of beschadigend voor het gewas is in de landbouw

Hierbij kun je denken aan planten die de groei van gewassen beperken, of aan planten die slecht zijn voor de gezondheid van dieren. Voorbeelden zijn duist, akkerdistel of klaprozen.

Onkruid die waardplant zijn voor schadelijke organismen

Er zijn organismen, of bacteriën die ervoor zorgen dat planten als bijvoorbeeld de aardappel, olijfboom en wijnstok afsterven. De planten die gelden als waardplanten voor deze bacteriën. Een waardplant is een plant die de bestanddelen bevat die nodig zijn voor de groei van een organisme of bacterie.

Planten die gezondheidsrisico’s met zich meebrengen

Er zijn planten die giftig zijn, zoals taxus, vingerhoedskruid en goudenregen. Hierbij kun je denken aan planten die irritaties aan de huis veroorzaken, zoals de brandnetel en reuzenberenklauw. Of planten die irritatie kunnen veroorzaken, zoals het stuifmeel van alsemambrosia.

Planten die schade aanbrengen aan gebouwen

Klimplanten als klimop en wilde wingerd kunnen door hun hechtwortels en groeikracht schade aanbrengen aan gebouwen. Zij worden om deze reden gezien als onkruid.

Planten die de biodiversiteit of natuurkwaliteit aantasten

In natuurgebieden komen steeds meer invasieve exoten vanwege globalisering. Mede door de klimaatverandering kunnen steeds meer flora en fauna uit warmere gebieden in Nederland overleven. Denk hierbij aan reuzenbalsemien of Japanse duizendknop. Ook het inheemse zevenblad kan flink gaan woekeren in je tuin.

Voordelen van onkruid

Voordelen van onkruid

Het is voor sommigen niet voor te stellen, maar aan onkruid zitten ook voordelen. Onkruid is namelijk een goed indicator voor de grond waarin ze groeien. Als er veel verschillende soorten onkruid groeien, kun je er vanuit gaan dat je met rijke voedzame grond te maken hebt. Wanneer een grond arm is aan stikstof, kun je er klaver en wikke tegenkomen. Zuring en varkensgras wijzen op zure grond. Bij klein kruiskruid of vogelmuur kun je uitgaan van vruchtbare grond en brandnetel en zuring wijzen op een hoog stikstofgehalte.

Overige voordelen aan onkruid zijn:

  • het bovenhalen van sporenelementen, dat zorgt voor de voeding van een organisme voor een goede groei en functie.
  • Het voorziet in waardevol compostmateriaal
  • Het trekt nuttige insecten, als dracht- of waardplant
  • Sommige zijn visueel aantrekkelijk
  • Er zitten goede groenbemesters tussen
  • Enkele soorten zijn eetbaar

Duurzaam onkruid bestrijden

Het meest effectieve en daarom een belangrijke maatregel is dat je het onkruid moet verwijderen voordat het in zaad komt. Dit doe je met de hand, door schoffelen, hakken of wieden.  In het artikel over tuingereedschap, de 12 musthaves, vind je allerlei handige gereedschappen die het je makkelijker maken. Het beste kun je schoffelen bij droog weer, schrale wind, zon en wanneer er geen regen op komst is. Het meest gunstige tijdstip is in de ochtend na het opdrogen van de dauw. Hierdoor kan het onkruid de rest van de dag uitdrogen.

Heet water

Heet water is een duurzame effectieve manier om onkruid te bestrijden. Door de hitte stollen de eiwitten in de plant en beschadigd de plant. Wanneer je voldoende water gebruikt zal zelfs de wortel van de plant beschadigen en kun je het afval opruimen.

Hete lucht

Hete lucht werkt hetzelfde als heet water. Door het stollen van de eiwitten, zal de plant beschadigd raken en uiteindelijk dood gaan. Er zijn ook professionele apparaten om met heet water en hete lucht onkruid te verwijderen. Hierbij gaat een specialistische medewerker de machine bedienen die dit op een veilige professionele manier zal doen.

Branden

Door het wegbranden van het onkruid met een elektrische onkruidbrander kom je simpel op een duurzame manier van je onkruid af. Je houdt de brander boven het onkruid tot de kleur wat feller wordt. Wil je ook de wortels beschadigen, dan zul je de plant een aantal keer moeten wegbranden.

Hier vind je verschillende soorten branders

Borstelen

Het verwijderen van groene aanslag, algen of mos doe je door te borstelen met scherp zand. Ook borstelen met kokend heet water helpt tegen groene aanslag. Het kost wat lichamelijke arbeid, maar je hoeft niet meer naar de sportschool en je krijgt er een mooi schoon terras voor terug

Afdekken

Door het afdekken van een oppervlakte waar het onkruid overwoekert, gaan de ongewenste planten vanzelf dood door lichtgebrek. Wanneer je een stuk landbouwzeil gebruikt, vernietig je de meest hardnekkige vormen van onkruid.

onkruid bestrijden zonder pesticiden

Hoe onkruid bestrijden zonder pesticiden

Vanaf 2016 is het verboden om onkruid op verharde oppervlakte met chemische  bestrijdingsmiddelen aan banden gelegd. Dit is verboden in zowel de particuliere als de professionele sector. Met chemische bestrijdingsmiddelen worden met name Glyfosaat en Pelargonzuur bedoeld. Dit is een Europees verbod voor de niet-landbouw sector. Als uitzondering geldt hierbij de bestrijding van invasieve exoten. Dit geldt bijvoorbeeld voor bestrijding van de onkruiden met holle stengel, zoals Japanse Duizendknoop, Springbalsemien en Reuzenbereklauw. Een belangrijke regel hierbij is dat het bestrijdingsmiddel nooit mag afvloeien naar het oppervlaktewater.

Goede alternatieve methoden zijn het overgieten van het onkruid met heet water of hete lucht, door verbranding van het onkruid of het afborstelen bij bijvoorbeeld harde oppervlakten.

Hoe kun je onkruid bestrijden in je gazon

Het onkruid in je gazon bestrijd je met de verticuteerhark. Je verwijderd hiermee onkruid en mos tussen je gras door het doorsnijden van ondergrondse wortels. Haal het afval wat je hiermee uit de grond harkt allemaal van je gazon af, anders zit het in no time weer terug waar het zat.

Wanneer je gazon in de schaduw ligt zal er meer kans zijn op mos en ander onkruid. Doordat het gras in de schaduw minder goed groeit is het op die plek niet sterk genoeg en wordt het verdrongen door  planten, zoals bijvoorbeeld mos en klaver. De effectiefste manier van onkruidverwijdering in je gazon is met de hand, maar dit is wel een tijdrovende klus. Door te zorgen voor een goede conditie van je gazon, heb je de meeste kans om onkruid te voorkomen. Onkruid in je gazon kun je voorkomen door je gras niet te kort te maaien. Er komt dan minder licht op de grond en hierdoor heeft onkruid minder kans om te kiemen.

Kun je onkruid bestrijden met azijn

Dit is een veelgenoemde tip op het internet, helaas is het niet zo’n goede tip. Azijn is zwaar belastend voor het milieu en dus ook voor de planten die naast je onkruid staan. Je verontreinigt hierdoor de bodem en het grondwater.

Hoe voorkom je onkruid

Door regelmatig je tuin te schoffelen en je terras te vegen, zorg je dat het netjes blijft. Hierdoor heeft onkruid weinig kans en nog minder kans om zich te vermeerderen. Daarnaast is het in de border een goede tip om een sluitende beplanting toe te passen, zodat het onkruid geen plek heeft. Plant hierbij de juiste planten op de juiste plaats, rekening houdend met het vochtgehalte, soort bodem, PH waarde en de voedingsstoffen in de bodem. De grond tussen je planten en struiken kun je afdekken met boomschors, cacaodoppen of een bodembedekker. Hierdoor verminder je de kans op ongewenste planten in je tuin. Een worteldoek met grind of een andere afdeklaag is nog een goede mogelijkheid om onkruid te voorkomen.