Misschien heb je er al goed over nagedacht en weet je precies wat je wilt. Of ben je nog zoekende of twijfel je over wat voor soort vijver je wilt. Het is in eerste instantie afhankelijk van de omstandigheden en mogelijkheden die je hebt. Maar met wat onderzoek en creativiteit kun je je goed voorbereiden en een gedegen keuze maken.

In dit artikel zal ik de soorten vijvers met je doornemen. Het is overzichtelijk als je de vijver op een plattegrond uittekent op schaal. Teken ook de overige elementen van je tuin in, zodat je een idee krijgt wat je tegen kunt komen bij de aanleg van je vijver om met die wijsheid de beste locatie in je tuin op te zoeken.

De afmeting van de vijver is afhankelijk van je wensen en mogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld een kleine natuurvijver maken of een gigantische moderne (zwem)vijver.  Een minivijver is vanzelfsprekend geschikt voor kleinere tuinen of balkons, maar kan ook goed op een terras van een grote tuin. De vorm is geheel aan te passen aan je smaak, je kunt kiezen voor

  • Natuurlijke vorm
  • Niervormig
  • Vierkante
  • Lange smalle rechthoek
  • Rond

Beste omstandigheden voor de plaats van een vijver

Om een goed biologisch evenwicht en daarmee dus helder vijverwater te krijgen spelen veel factoren een rol. Uit decoratief oogpunt is het belangrijk dat je de vijver goed kunt zien. Je kunt dit simpel bepalen door vanuit verschillende kanten je in te beelden dat er een meertje in je tuin ligt. Wil je de vijver vanachter het raam in huis kunnen zien liggen, vanaf je relaxstoel op je terras, of wil je er langs en omheen kunnen lopen om alles goed te kunnen bekijken?

Voor de ontwikkeling van de planten en het dierenleven in de vijver is het erg belangrijk dat er voldoende licht is. Het beste is een plaats in de volle zon. Als het water ondiep is, zorg dan voor natuurlijke schaduw, zoals waterlelies. Het blad van de waterlelie zorgt ervoor dat het water niet te snel opwarmt. Let er ook op of er bomen of struiken in de buurt staan die het blad in de herfst verliezen. Het vallende blad moet het beste meteen verwijderd worden, omdat dit zorgt voor verzuring van je vijverwater. Wortels van grote bomen of struiken in de buurt van je plas kunnen veroorzaken een groter risico op lekkages van de vijver.

Vijver in de voortuin

In de juiste omstandigheden kun je net zo goed een vijver in je voortuin houden als in je achtertuin. Let hierbij op bovengenoemde aandachtspunten.

kikker in vijver

Mini vijver

Wanneer je minder ruimte hebt of geen tuin, maar een balkon kun je nog steeds genieten van water in je tuin. Je kunt ze zelf maken of kant-en-klaar kopen. Als je er zelf een wilt maken volg dan de volgende stappen:

  • Zorg dat je een zonnig plekje hebt buiten, in je tuin of op je balkon
  • Neem een vorstbestendige bak van minimaal 30 centimeter diep. De afmeting is je eigen keuze, afhankelijk van de ruimte die je hebt.
  • Zorg voor waterplanten, waarbij er minimaal één soort een zuurstofplant is. Dit zorgt voor mooi helder water. Let er daarbij op dat je planten vorstbestendig zijn.
  • Je kunt de minivijver op je balkon plaatsen of je terras. Ook kun je deze ingraven, hierdoor vergroot je de kans op bijvoorbeeld kikkers en egels die op zoek zijn naar water in je tuin.
  • Bedek de bodem met kiezels, vijvergrind of vijversubstraat en wat grotere keien of stenen, waardoor je de planten op verschillende niveaus in je vijvertje kunt zetten.
  • Zet de planten erin en vul de bak met water, kleed eventueel de buitenzijde van je bak ook leuk aan met rotsen of keien
  • Heb je in het begin nog last van alg, dan kun je dit makkelijk met een stok uit het water vissen. Het duurt even voordat het mini-eco-systeem zijn biologische evenwicht heeft gevonden

Vijver in een wijnvat

Een wijnvat is ook goed te gebruiken als een minivijver, je kunt zo creatief zijn en hergebruik vooral wat je niet meer nodig hebt. In het tuincentrum of de doe-het-zelf zaak zijn wijnvaten te koop om te gebruiken als plantenbak of mini vijver. Zet wel eerst een aantal dagen water in de bak, om ervoor te zorgen dat eventuele schadelijk stoffen uit het hout opgenomen zijn. Vul daarna je plas volgens het bovenstaande stappenplan.

Vijver in een regenton

Wijnvaten, oude emmers, bloembakken, speciekuipen en ja ook oude regentonnen zijn te gebruiken als mini-vijver. Zolang het materiaal waterdicht is en vorstbestendig en het een diepte van minimaal 30 centimeter heeft maak je er met wat creativiteit een leuke mini-vijver van.

Kleine vijver

In principe zit er geen minimale afmeting aan een vijver. Wel is het zo, dat wanneer hij wat dieper is, bijvoorbeeld 60 centimeter, het makkelijker is om het biologische evenwicht te houden. In de zomer zal deze dan niet teveel opwarmen en in de winter heb je voldoende water om te zorgen dat het niet volledig bevriest. Als je een vijver wilt om daar vissen in te kunnen houden zijn er wel wat voorwaarden aan de afmetingen. Dit is afhankelijk van welke vissoort, het aantal en de afmeting van de vis. Voor goudvissen bijvoorbeeld moet het water 90 centimeter diep zijn en voor koi 120 centimeter diep.

Kant-en-klare vijver

Een echte kant-en-klare vijver bestaat niet. Een mini vijver kun je redelijk volledig aanschaffen. Je hoeft er dan alleen nog water aan toe te voegen. Wil je er eentje en er niets voor hoeven doen, huur dan een specialist in, of een hovenier. Er bestaan kant-en-klare bakken, maar die zullen alsnog ingegraven moeten worden, waarbij gezorgd moet worden dat ze goed waterpas staan. Vervolgens moet de vijver worden gevuld met water. Er kunnen filters en pompen in worden aangebracht en de beplanting en aankleding moet worden gedaan met grind, substraat of iets dergelijks.

vijver kiezen

Terrasvijver

Een terrasvijver is hetzelfde als een mini vijver, maar dan op je terras. Het kan een flinke emmer zijn, maar je ziet ook veel vierkante bakken, boven de grond, als een soort verhoogde vijver. Of ingegraven als een kleine versie. Kijk er bij het ingraven wel voor uit dat er geen kleine kinderen alleen in de tuin zijn. Een ongeluk zit in een klein hoekje. Hippe vijvers die je momenteel veel ziet zijn de soort van waterzakken, die gezellig beplant met waterplanten langs het terras staan. Ze lijken op de gewone potplanten, maar dan met water in de pot in plaats van potgrond. Ook hele kleine watertuintjes, die je in een pot of schaal op de terrastafel kunt zetten vallen onder de categorie terrasvijver of mini vijver.

Voorgevormde vijverbak

Het materiaal waar de voorgevormde bakken van gemaakt worden hebben diverse pluspunten, ze zijn duurzaam, sterk en uv ozon bestendig. In de voorgevormde bakken zijn naar keuze verschillende niveau’s aangebracht zodat je kunt werken met moeras- en waterplanten. De vormen zijn standaard in een aantal modellen, rond, vierkant, meer organische vormen. Ook in de vorm van een soort aquarium, met raam aan de zijde, zodat je de vissen langs ziet komen is mogelijk. De mogelijkheden qua inhoud die je kunt kiezen zijn onder andere:

  • Voorgevormde bak 500 liter
  • Voorgevormde bak 1000 liter
  • Voorgevormde bak 2000 liter
  • Voorgevormde bak 5000 liter
  • Voorgevormde bak 10000 liter
  • Voorgevormde bak op maat en op gewenste inhoud

Natuurlijke vijver

Er is een verschil tussen een natuurvijver en een natuurlijke vijver. Hierbij is de eerste een vijver zonder folie. Het water staat dus direct in contact met het grondwater. Het is een vijver, zoals je die in de wilde natuur of in het bos aantreft. Een natuurlijke vijver heeft wel folie, die zo aangelegd is dat hij lijkt op een natuurvijver.

Natuurvijver

Om een natuurvijver in je tuin te maken moet je een erg grote tuin hebben. De wanden moeten namelijk geleidelijk aflopen, zoals in de natuur. De afmeting is op zijn mooist met een doorsnede van 10 tot 20 meter. Je moet hierbij op zoek naar het peil van het grondwater. Hoe dieper het grondwater zit, hoe dieper de vijver zal worden om ervoor te zorgen dat het water erin blijft.  Je zult in een natuurvijver in een droge zomer een aanzienlijke lagere waterstand zien dan in het voorjaar na een natte winter. In een natuurvijver maak je geen gebruik van pompen, filters of chemische middelen.

Natuurlijke vijver in een kleine tuin

Een natuurlijk evenwicht is het makkelijkst te brengen in een vijver met een inhoud van minimaal 1000 liter. Zorg voor verschillende niveaus in een natuurlijke vijver. Dit doe je door een gat uit te graven met verschillende niveaus. Daarop leg je de vijverfolie. Je brengt er niveaus in aan van 15-20 centimeter diep, 35 tot 40 centimeter en 40 tot 80 centimeter.

Wanneer je het vijverfolie erin hebt verwerkt, brengt je een laag aan op de bodem, zoals vijversubstraat of kiezels. Hierin kun je de manden plaatsen, waarin de planten staan. Op de diepe bodem hoef je niet perse een bodem aan te brengen, alleen voor het zicht op de ondiepere plekken zou ik kiezels aanbrengen, zodat je het folie niet ziet. Nadat je het water in de vijver hebt laten lopen, breng je de waterplanten en moerasbeplanting aan. Vervolgens verwerk je de buitenrand van het vijverfolie op een natuurlijke manier. Je kunt hier werken met een combinatie van beplanting en keien.

Ondiepe vijver met keien

Ondiepe vijver met keien

In een ondiepe vijver waarbij de keien of kiezels met water het hoofdbestanddeel van de meestal strakke vijver zijn, heb je een pomp met filter nodig. Anders zal er snel als op de keien verschijnen en krijg je een bak met groen water. Ook in de winter dien je speciale maatregelen te nemen, omdat de vijver ondiep is, heb je kans dat hij bevriest namelijk. Al zal dat met de huidige zachte winters wel meevallen.

Zwemvijver

Je kunt een zwemvijver aanleggen in een strakke vorm of een natuurlijke vorm. Beide bevatten een zwemdeel en een plantengedeelte. In het plantengedeelte wordt het water op een natuurlijke manier door de planten gezuiverd. Vaak is het plantendeel afgescheiden van het zwemdeel. Het zwemdeel in een strakke vorm heeft dezelfde vorm als een gewoon zwembad. De wanden van een natuurlijke vijver lijken daarentegen meer op een meer, en lopen wat geleidelijk af. Je kunt dit uiteraard zo creëren zoals je zelf wilt. In een zwemvijver heb je wel een pomp nodig die ervoor zorgt dat het water in beweging blijft en door de natuurlijke filter gepompt wordt.

Vijver met een beekloop

Je kunt een beekloop aanleggen met of zonder een vijver. Om de beekloop continue te laten lopen heb je wel een pomp nodig die het water terugpompt naar het hoogste punt. Door een beekloop toe te voegen aan je vijver zorg je voor meer zuurstof in het water en dit zorgt ervoor dat het water helder blijft. Een beekloop kun je mooi met vijverplanten en moerasplanten aanleggen.

Moderne vijver

Moderne vijvers kun je met een natuurlijk systeem maken, door een eenzijdige beplanting en zuurstofbeplanting onder water te kiezen. De vorm van de vijver is strak, rechthoekige of vierkant. Daarnaast past het bij de vormen die gebruikt worden in het gehele tuinontwerp. Ook kun je gebruik maken van een vijverpomp. Deze zorgt ervoor dat er geen alggroei komt en er een evenwichtig milieu ontstaat. Het materiaalgebruik is ook anders dan bij een natuurlijke vijver

Cortenstaal vijver

Een moderne vijver kan voorzien zijn van een hogere rand van bijvoorbeeld cortenstaal. Deze zijn kant en klaar verkrijgbaar in een grote cortenstalen bak. Hierbij kun je zelf een keuze maken in de afmeting. De warme oranje kleur gecombineerd met een spiegel van water zorgt voor rust en weerspiegeling in je strakke tuinontwerp.

RVS vijver

Hetzelfde als de voorgaande is in RVS verkrijgbaar. In plaats van de oranje warme kleur is de rand van de vijverbak zilvergrijs en glimmend. De frisse uitstraling past goed bij aanvullende groene beplanting en een goed gestyld tuinpad en terras.

Verlichting in de vijver

Naast de keuze in soort en vorm is er voor elke soort een bijpassende verlichting. Je kunt kiezen om een spot op een bepaald deel van de vijver te zetten, in de vorm van onder verlichting. Buitenverlichting is goed bestand tegen vocht en temperatuurverschillen. Er is ook speciale vijververlichting verkrijgbaar, die je onderwater kunt plaatsen.

Decoratie rondom de vijver

Hier kun je je creativiteit opnieuw in kwijt. Voordat je hieraan begint raad ik je aan goed rond te kijken. Er zijn zoveel verschillende creatieve manieren om je vijver net dat beetje eigen te maken. Ik zal je wat ideeen geven, waar je inspiratie van krijgt

  • (houten) Brug over de vijver
  • Stapstenen
  • Fontein
  • Beplanting in en om de vijver kijk in het artikel over beplanting in en om je vijver
  • Doorkijkbol vijver/ glazen bol vijver, hierdoor kunnen de vissen een kijkje nemen boven het water
  • Accessoires in alle verschillende stijlen, ideeën en ben hier vooral creatief mee, zodat je echt je eigen vijver creëert. 😊