De eik is een veel voorkomende boom in de Nederlandse natuur, in bossen, langs wegen, in parken en het overige openbaar groen. Naast dat de soort regelmatig als monument te beschouwen valt, is het ook een voedselbron en schuilplaats voor vele dieren.

Eikenboom   

Voor de mens is de eik niet alleen een boom, maar wordt het hout van de boom veel gebruikt in verschillende houtbewerkingen. De eik speelt een rol in het leven van wel 800 verschillende diersoorten, onder andere insecten, vogels, muizen en eekhoorns. Naast de voordelen voor mens, flora en fauna van de eik, zijn er ook nadelen aan de eik. Denk aan het afvallende blad in de herfst, de processierupsen in het late voorjaar en de zomer. De hoogste eikenbomen kunnen wel 40 meter hoog worden. Eiken worden verspreid door Eekhoorns, die begraven een voorraadje voor de winter. Wanneer hiervan eikels in de grond blijven zitten, groeit er een nieuwe eikenboom uit.

eikels van de eikenboom

Hoe herken je een Eikenboom?

Eikenbomen herken je aan de vrucht, het blad en de bast. De vruchten, eikels, zijn giftig voor mensen, paarden, schapen en runderen. Varkens, wilde zwijnen, herten en eekhoorns eten wel eikels en kunnen goed tegen de stof tannine die de eikels bevatten. De bast van de eikenboom is diep en grillig gegroefd en grijsgroen van kleur. Dit is wel wat afhankelijk van de leeftijd van de boom.

Eikenboom blad

Het blad van de eik is diep ingesneden, ze zijn groen in de zomer en verkleuren geel tot roodbruin in het najaar. De vorm van het blad is gelobd met ronde of puntige vormen vanaf de hoofdnerf. Over het algemeen zijn de bladeren symmetrisch rondom een duidelijke middenlijn.

Eikenboom snoeien

De eik kun je het beste snoeien in de maand juni. In de winter ontstaan bij het snoeien snoeiwonden, die ervoor kunnen zorgen dat de boom vatbaarder is voor ziektes en minder weerstand heeft. Snoei op tijd met gereedschap dat goed scherp is. Snoei hierbij alleen takken af, die een diameter hebben van minder dan 10 centimeter en maximaal 20% van de gehele boom. Je snoeit dan ongeveer 10 centimeter van de stam of de hoofdtak af, zodat er een takkrans ontstaat. In principe hoef je alleen de zieke, dode of beschadigde takken af te snoeien. Wanneer je de boom wilt uitdunnen of in vorm snoeien, kies er dan voor om de meest verticale takken te snoeien. 

Rupsen in de Eikenboom

De laatste jaren is er veel in het nieuws te doen over de eikenprocessierups. Er bevinden zich hele plagen in de bomen. Door het te netjes houden van de buitenruimte en het gebruik van gifstoffen in de natuur verdwijnen de natuurlijke vijanden van de rups, waardoor deze zich snel kan ontwikkelen. 

bladeren van de eik

Soorten eikenbomen

De meest voorkomende eikensoorten in Nederland zijn de zomereik (Quercus Robur) en de Amerikaanse eik (Quercus Rubra). In totaal zijn er ruim 400 soorten eikenbomen, bladhoudende en bladverliezende soorten.

Zomer eik, Quercus Robur  

Een zomereik komt veel voor in Nederland. Het verschil tussen de zomereik en de wintereik zie je aan de steeltjes waar het blad en de eikel aan zit. Bij de zomereik zit het eikel aan een lange steel en het blad op korte. Bij de Wintereik is het andersom, hier zit de eikel aan een korte steel en het blad aan een lange steel.

Op zoek naar een zomereik? Check dit exemplaar met een omtrek van 22,5 cm op de website van bol.com.

Quercus Robur Fastigiata

Een dicht vertakte zuilvormige eik, die goed toegepast kan worden in smalle lanen of straten. De hoogte die de boom kan bereiken is 15 tot 20 meter. Een andere naam die voor deze soort gebruikt wordt is Quercus robus ‘Pyramidales’.

Quercus Robur Fastigiata ‘Koster’

Dit is een doorontwikkelde soort van de Quercus Robur Fastigiata. Bij deze soort zakken de takken niet uit, hierdoor ontstaat een gesloten zuilvorm, die smal en piramidaal is. De hoogte van de volwassen boom is 10 tot 15 meter. Zeer geschikt voor plekken met wat minder ruimte, zoals kleinere pleinen en smalle straten.

Amerikaanse eik, Quercus Rubra

Naast de Zomereik is de Amerikaanse eik een veel voorkomende soort in Nederland. De Amerikaanse eik heeft in tegenstelling tot de zomereik puntig blad. Deze sterk groeiende soort komt oorspronkelijk uit Noord Amerika. Een Amerikaanse eik kan 35 meter hoog worden en heeft een brede en dichte kroon. In het najaar worden de bladeren decoratief geel, bruin, oranje tot scharlakenrood.

Een Amerikaanse eik koop je onder andere op bol.com. Bekijk hier een Amerikaanse Eik, ‘Quercus rubra’ met een totaalhoogte van 200 – 300 cm en 6 – 10 cm stamomtrek.

Kurk eik, Quercus Suber

Quercus Suber is een groenblijvende eik die veel voorkomt in het middellandse zeegebied. Hij dankt zijn naam aan de kurkwinning die van oudsher plaatsvond. De zachte schors is grijsbruin en voorzien van diepe groeven. Wanneer de boom ontschorst wordt houd je een roodbruine stam over. De maximale hoogte van de volwassen boom is ongeveer 15 meter. Het blad van de kurkeik is bijna ovaal.

Steeneik, Quercus Ilex

Steeneik is een soort die van oorsprong rond de middellandse zee voorkomt, waar ze wintergroen is en een hoogte van circa 25 meter kan bereiken. Het blad is langwerpig, viltig donkergroen/grijs en ondiep gegroefd. De vorm van de kroon is breed en rond. Deze eik is goed in model te snoeien.

Steeneik kopen? Check deze Quercus Ilex op de website van bol.

Quercus ilex leiboom      

Door de trage groei en het groene winterbeeld is de steeneik geschikt om als leiboom te snoeien. Met de decoratieve bast is de soort geschikt voor iedere standplaats.

Quercus ilex meerstammig

Een wintergroen exemplaar die goed winterhard is en niet te hard groeit is en in meerstammige vorm is gekweekt is zeker de moeite waard. De oudere takken buigen wat, waardoor hij breed uitloopt en zeer geschikt is als solitair in de tuin met zijn grillige stam.

Moeraseik, Quercus palustris

Een forse snelgroeiende variant onder de eikensoorten. Uiteindelijk is de vorm van de boom eirond tot ovaal. Het blad is grof gelobd met puntige randen. Met een prachtige rode herfstkleur is de moeras eik goed in vorm te snoeien. De hoogte van de boom van nature is ongeveer 20 meter, wanneer deze volwassen is in Nederland.

Koop hier je moeraseik (link naar bol.com).

Quercus palustris ‘green dwarf’

Een tuinvorm van de Moeraseik, de hoogte is tussen de 4 en 6 meter. Deze variant heeft een dicht vertakte bolvorm. Het blad is glanzend groen en heeft een decoratieve kleur in het najaar.

Quercus palustris ‘green pillar’

Een zuilvormige moeraseik, die vrij smal blijft en een hoogte van 12 tot 18 meter bereikt. De bereedte is maximaal 3 tot 4 meter. Om de vorm is de boom geschikt voor middelgrote tuinen, smalle straten en kleinere pleinen.

Moseik, Quercus cerris

De Moseik staat ook bekend onder de naam Turkse eik. De stam van de moseik is ruw gegroefd, met een ronde tot kegelvormige kroon. De hoogte van de volwassen boom is 25 tot 30 meter. 

Wintereik, Quercus Petraea 

Wintereik is minder voorkomen in Nederland dan de Zomereik. De kroon van de boom kan 25 tot 30 meter hoogte bereiken en is breed of later eirond. Het blad kan net als bij meerdere eiken gedurende de winter verdord aan de boom blijven hangen. Zoals eerder beschreven en in tegenstelling tot de zomereik, zit het blad van de wintereik aan een lange steel en de eikel aan een korte steel.

Wilgbladige Eik

Wilgbladige Eik, Quercus phellos

Opvallende eikensoort door het smalle lancetvormige blad dat lijkt op een wilgenblad. Op de natuurlijke standplaats, in Amerika kan de boom 30 meter hoog worden. Wanneer in Nederland geplant, zal dit maximaal 20 meter zijn. De vorm van de boom is breed, eivormig met een dicht vertakte kroon.

Hongaarse Eik, Quercus frainetto

Een snelgroeiende eikensoort met een fijne gegroefde gruisbruine stam. De hoogte is ongeveer 20 meter en de kroonvorm breed eirond tot rond. In zijn natuurlijke habitat kan de boom een hoogte van 40 meter bereiken.

Amerikaanse witte eik, Quercus alba

Dit is in Amerika de meest algemene boom in het oosten en midden van de Verenigde staten. In Europa kom je hem niet veel tegen.  Het is een bladverliezende soort met een ronde kroon die 20 tot 30 meter hoog kan worden. In het najaar verkleurt het blad in verschillende roodtinten.